CHI TIẾT HỎI ĐÁP

Kiến nghị hướng dẫn thủ tục ủy quyền nhận chế độ BHXH sau khi bãi bỏ Mẫu số 13-HSB theo Quyết định số 313/QĐ-BHXH Kính thưa Ban Biên tập, Tôi viết thư này để phản ánh về một số vướng mắc, bất cập mang tính thực tế phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hưởng chế độ Bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần, liên quan trực tiếp đến việc áp dụng các văn bản sửa đổi quy trình nghiệp vụ mới ban hành, cụ thể như sau: 1. Về cơ sở pháp lý và nội dung thay đổi: Ngày 27 tháng 3 năm 2026, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam đã ban hành Quyết định số 313/QĐ-BHXH về việc sửa đổi, bổ sung quy trình giải quyết hưởng các chế độ BHXH, BHTN kèm theo Quyết định số 2222/QĐ-BHXH. Tại mục 2.1 khoản 2 Điều 2 của Quyết định 313/QĐ-BHXH quy định rõ việc Bãi bỏ Mẫu số 13-HSB (Văn bản ủy quyền). Tại mục 2 Điều 3 của Quyết định này cũng nêu rõ tinh thần chuyển tiếp: Trong thời gian phần mềm đang hoàn thiện các nội dung sửa đổi, bổ sung... cơ quan BHXH tạm thời vẫn thực hiện quy trình cũ để đảm bảo giải quyết, chi trả kịp thời cho người hưởng. 2. Thực trạng bất cập tại cơ sở: Khi người lao động (đặc biệt là nhóm người lao động đang cư trú hoặc làm việc tại nước ngoài, không có điều kiện trực tiếp về nước) liên hệ với cán bộ cơ quan BHXH tại địa phương để nộp hồ sơ, thì nhận được câu trả lời từ chối với lý do: "Quyết định 313 đã bãi bỏ biểu mẫu 13-HSB, do đó hệ thống không còn tiếp nhận ủy quyền, người lao động bắt buộc phải tự về nước trực tiếp làm thủ tục và ký nhận bảo hiểm". 3. Sự không phù hợp với các văn bản pháp luật cao hơn: Việc cán bộ bảo hiểm giải thích và từ chối quyền ủy quyền của công dân đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi hợp pháp của người lao động, bởi vì: Quyền định đoạt dân sự: Quyền ủy quyền cho người khác thay mặt mình thực hiện giao dịch, nhận tài sản/lợi ích hợp pháp là quyền cơ bản của công dân được bảo hộ tối cao bởi Bộ luật Dân sự và Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành. Các quyết định mang tính quy trình nghiệp vụ nội bộ của ngành BHXH (như Quyết định 313) không thể tước bỏ hoặc làm hạn chế quyền định đoạt này của người dân. Mục tiêu cải cách hành chính bị bóp méo: Việc bãi bỏ Mẫu 13-HSB thực chất là để tích hợp dữ liệu hoặc chuẩn hóa thủ tục, giảm tải giấy tờ. Tuy nhiên, việc hiểu sai bản chất của văn bản từ phía cán bộ thực thi đã đẩy cái khó về phía người dân, khiến những người không có điều kiện đi lại (đang ở nước ngoài, ốm đau, già yếu) hoàn toàn bế tắc trong việc tiếp cận quyền lợi bảo hiểm của chính mình. 4. Đề nghị hướng dẫn và giải quyết: Để đảm bảo tinh thần thượng tôn pháp luật và quyền lợi chính đáng cho người lao động, tôi kính đề nghị Bộ Tài chính (với vai trò phối hợp quản lý nhà nước về tài chính bảo hiểm) cùng cơ quan BHXH Việt Nam xem xét, làm rõ và hướng dẫn cụ thể các nội dung sau: 1. Trong thời gian Mẫu số 13-HSB bị bãi bỏ, người lao động muốn ủy quyền cho thân nhân tại Việt Nam nộp hồ sơ và nhận thay tiền BHXH một lần thì được phép sử dụng loại văn bản thay thế nào (Ví dụ: Giấy ủy quyền/Hợp đồng ủy quyền có chứng thực của Đại sứ quán Việt Nam tại nước ngoài hoặc phòng công chứng tại Việt Nam) để cơ quan BHXH địa phương bắt buộc phải tiếp nhận? 2. Đề nghị có văn bản chỉ đạo, chấn chỉnh kịp thời tình trạng cán bộ BHXH tại một số địa phương từ chối hồ sơ ủy quyền một cách cứng nhắc, gây phiền hà cho người dân. Tôi xin chân thành cảm ơn và mong sớm nhận được phản hồi, hướng dẫn bằng văn bản từ Quý Bộ. Kính thư,

17/07/2026